۱۰۰ توصیه به زوجها ی جوان
۱- مهمترین وظیفهی زن و شوهر در آغاز زندگی، شناخت یکدیگر و در مرحلهی بعدی، فرا گرفتن آیین همسرداری و به عمل درآوردن آن است. نباید تصور کرد که همسرداری کار سادهای است، بلکه فن بسیار ظریف و حساسی است که نیاز به علم و آگاهی دارد.
2- باید نسبت به همسر نگرشی مطلوب و متعالی داشت و او را امانت الهی دانست و در حفظ و نگهداری این ودیعهی الهی تلاش کرد.
3- در تمام مراحل زندگی و در ارتباط با زندگی مشترک باید همیشه خداوند را حاضر و ناظر بر اعمال و گفتار دانست و در برخورد و رفتار با همسر و دیگران، نیت خود را خالص نمود و در محضر آن یگانه، شرم حضور داشت.
4- ارزشهای دینی، اخلاقی و خانوادگی جزو ارکان اصلی خانواده محسوب میشوند و مقید بودن به آنها موجب دوام و استحکام خانواده خواهد شد و اصالت آن را حفظ خواهد کرد.
5- قرآن، بهترین و جامعترین کتاب زندگی و سرچشمهی همهی معارف است. باید سعی نمود تا در دوران زندگی مشترک به خصوص در بهار زندگی با این کتاب معرفت و برکت، انس و الفتی خاص داشت و خانههای خود را با تلاوت قرآن و تدبر در آن منور کرد.
6- اهل بیت عصمت و طهارت (ع) واسطههای فیض و ربوبی و رموز رستگاری هستند. چه زیباست که با ابراز عشق و ارادت به ساحت آنان و درک معارف ارجمندشان زندگی را در مقابل همهی آفات و بلیات بیمه کرد.
7- باید به مسائل عبادی به ویژه نماز توجه داشت و با بهرهگیری از روح معنویت و توسل و توکل بر طراوت زندگی افزود.
8- ضمن رعایت حجاب و پوشش اسلامی و رعایت عفت و پاکدامنی، خود را از گزند نگاههای زهرآلود مصون نگهداشت.
9- حدود محرم و نامحرم را دانست و از اختلاط زنان و مردان، معاشرتهای بیبند و بار، بگو و بخندها، نگاه به نامحرمان و شوخی و خلوت با آنان حتی نامحرمان نزدیک و فامیل به ویژه در مجالس عروسی جداً پرهیز کرد.
10- دین مبین اسلام همهی آحاد مردم را به خوب بودن، صداقت، صمیمت و مهر ورزیدن توصیه میکند. باید سعی شود تا برای آراستگی به چنین فضایلی، به جای حرف زدن، اهل عمل بود.
11- هر یک از زوجین باید خود را در مقابل کاری که برعهده گرفتهاند متعهد بدانند و نباید از زیر بار مسئولیت آن شانه خالی کنند.
12- باید به خواستهها و افکار یکدیگر احترام گذاشت و فراموش نکرد که ازدواج پیمان همکاری و تشریک مساعی است.
13- میتوان با مطالعهی کتابهای مربوط به تعلیم و تربیت، روانشناسی خانواده و آیین همسرداری و با شرکت در جلسات آموزش خانواده بر دانش و مهارت خود افزود.
14- باید در زندگی خانوادگی به برنامهریزی توجه داشت و به این باور رسید که با داشتن برنامه و التزام به اجرای آنها، میتوان مشکلات زندگی را کاهش داد و از قوای حیاتی خود به خوبی استفاده کرد.
15- مهم نیست که در زندگی به اجداد خود افتخار کرد بلکه مهم این است که خود موجب افتخار و سرافرازی در زندگی و جامعه بود.
16- صداقت و راستی رمز خوشبختی و توفیق بسیاری از خانوادهها و سرمایهی عظیم زندگی مشترک است. نباید در زندگی به دروغ و نیرنگ متوسل شد، حتی اگر حقیقت به نفعمان نباشد؛ زیرا دروغ پایههای زندگی را سست و در نهایت ویران خواهد کرد.
17- زوجهای مشترک باید در سلام کردن به همدیگر پیشدستی کنند؛ زیرا پیشدستی در سلام، نشان ادب و شخصیت فرد است.
18- سه کلمهی «عشق»، «انضباط» و «احترام» را نباید هرگز فراموش کرد.
19- گفتن کلمهی «دوستت دارم» را برای همسر نباید هرگز فراموش کرد. حضرت امام جعفر صادق (ع) از قول حضرت رسول اکرم (ص) میفرمایند : «این گفتهی شوهر به زن که دوستت دارم هرگز از قلب او خارج نمیشود.»
20- زن و شوهر باید همدیگر را با زیباترین الفاظ و واژهها و نامها صدا بزنند و همیشه به جای لفظ «تو» با لفظ «شما» که علامت احترام است، او را مخاطب قرار دهد.
21- باید همسر خود را جزئی از وجود خود دانست؛ برای او خوبی خواست و برای موفقیت همسر خود تمام تلاش خود را به کار بست و با او رابطهای گرم و صمیمی برقرار کرد.
22- باید با هم آن قدر صمیمی بود که پیشرفت و ترقی هر یک آرزو باشد که در این صورت اولین کسی که از این پیشرفت سود خواهد برد خود فرد خواهد بود.
23- باید برای داشتن زندگی خوب و توأم با آرامش، به شیوهی زندگی انتخابی خود عشق ورزید. چشم و همچشمی، حسادت و تجملگرایی، بار سنگین زندگیهای امروز را از دوش هیچ جوانی برنداشته و حتی دشوارتر کرده است. به راستی که کم کردن توقعات، گنجینهای بزرگ برای ساختن آیندهی یک زوج است. قناعت و سادهزیستی و پرهیز از تجملگرایی و اشرافیگری گنجی است پرخیز و برکت که هرگز پایان نمیپذیرد.
24- هر کسی لازم است از شریک زندگیاش بپرسد : «برای این که زندگی ما شاد و دلپذیر باشد، من چه کاری میتوانم انجام بدهم؟»
25- زوجین باید با هم خود دوست باشند، یار و یاور هم باشند، با هم حرف بزنند، به اتفاق هم راه بروند، فکر کنند، بیندیشند و استدلال کنند.
26- بدیهی است هر کلمهای که انسان بر زبان میراند و یا هر رفتاری در بردارندهی بار عاطفی و روانی است که بر وجود شنونده تاثیر مثبت یا منفی دارد. لذا باید همیشه از زبان گرم، نرم، ملایم و توام با احترام و محبت استفاده کرد و از کلمات موهن، ملالآور و تحریکآمیز پرهیز کرد.
27- هر فردی لازم است تا محبت خود را به صورت علنی به همسرش نشان دهد و سعی کند در مناسبتهای مختلف از جمله روز زن، اول ذیحجه (روز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، روز تولد همسرش، سالروز ازدواج و ... به او هدیهای از سر اخلاص و به دور از تشریفات بدهد و یا با نوشتن مطلبی هر چند کوتاه و یا حتی با گفتن یک مبارک باد ساده همراه با یک تبسم، نسبت به شریک زندگیاش ابراز عشق و علاقه نماید. البته بهترین هدیه نیز به جای هدایای گران قیمت و تشریفاتی، صرف وقت برای همسر خود است.
28- سعی شود تا هر کسی با همسر خود دربارهی مسایل مختلف گفت و گو و تبادلنظر کند زیرا ارتباط کلامی و عاطفی ضمن تخلیهی انرژیهای منفی احتمالی، بهترین راه آگاهی از افکار و احساسات همسر میباشد.
29- هر یک از زوجین باید حق داشته باشند نظر خود را بیان کنند. با مشورت کردن، راه رسیدن به زندگی سالم کوتاهتر میشود.
30- هر کسی باید به شخصیت همسرش احترام بگذارد و حرمت او را نزد خانواده و دیگران حفظ کند.
31- اغلب از همسرش نظرخواهی کند و نظر او را دربارهی امور زندگی بخواهد.
32- همیشه سعی کند رابطهاش با همسرش بهتر از روزهای اول زندگی (دوران عقد و عروسی) باشد و محبتشان نسبت به هم سیر صعودی داشته باشد.
33- اگر کسی میخواهد همسرش را شاد کند، ابتدا باید خودش شاد باشد و همیشه خلق خوشی داشته باشد. زیرا اخلاق خوب بهترین پشتوانهی تداوم زندگی زناشویی است. کاشفالحقایق حضرت امام جعفر صادق (ع) در این مورد میفرمایند : «هیچ زندگانییی گواراتر از خوش اخلاقی نیست.»
34- فرمان ندهد و خانه را با محیطهای نظامی اشتباه نگیرد. متوجه باشد که خانه کانون عشق و محبت است و برخوردهای آمرانه و تحکمی به کانون زندگی لطمه خواهد زد.
35- در مدیریت خانه از «مردسالاری» و «زن سالاری» و حتی «فرزند سالاری» خودداری نماید و برای داشتن یک خانوادهی متعادل از «حق سالاری» پیروی کند و حق را بگوید حتی اگر به ضرر خودش باشد.
36- روابط زناشویی را بسیار مهم بداند، زیرا عدم توجه به این روابط موجب ایجاد مشکلات مختلف خانوادگی، روحی و روانی برای هر یک از طرفین خواهد شد و زندگی را با خطرهای جدی مواجه خواهد کرد.
37- همیشه سر و وضع خودش را مرتب نگه دارد؛ چرا که نزاکت زندگی ایجاب می کند که آراستگی زن و شوهر تا پایان عمر ادامه یابد، لباسی پاکیزه ، ناخنها و انگشتانی تمیز، بدنی پاک و مطهر و به دور از بوهای نامطبوع داشته باشد.
38- اقتصاد یعنی میانه روی در مطلق امور حتی عبادت را رعایت کند. و از افراط و تفریط در همه حال و در همهی شرایط زندگی چه مادی و چه معنوی بپرهیزد.
39- در تربیت فرزندان صالح و مفید به جامعه کوشا باشد.
40- برای حرفها و قولهای خود ارزش قائل شود و خود را در مقابل آنها مسئول بداند. خوش قولی نشانهی احترام به خود، همسر و فرزندان است.
- شوهر همیشه به همسرش متذکر شود که کار او به ویژه در خانه برایش باارزش است و سعی کند کار زنش را در خانه کمارزش و کاربیرون از خانه را باارزش تلقی نکند. این امر در تقویت روحیه و استحکام خانواده تاثیر زیادی دارد.
42- سعی کند فهرستی از قابلیتها و صفات مثبت همسر خود در نظر بگیرد و به موارد مثبت وجود و شخصیت او کاملاً توجه کند و در مناسبات با او به این قابلیتها اشاره نماید. از صفات برجسته و مثبت او تعریف کند و از این طریق فضای خانواده و گفت و گو را به فضایی گرم و صمیمی و آکنده از روحیهی مثبت تبدیل نماید.
43- سعی کند حالات و روحیات همسر خود را بشناسد و فهرستی از آرزوها و علایق وی تهیه کند و از انتظارات او آگاه شود. سپس خود را به تامین خواستهها و علایق منطقی و اصولی وی ملزم نماید.
44- بگذارد همسرش ببیند که عکس او در کیفش هست و گهگاهی نیز آن را عوض کند و عکس جدید به جای آن قرار دهد.
45- شوهر از آشپزی و دستپخت همسرش از جمله در حضور دیگران تعریف کند و از او تشکر نماید.
46- شوهر نگذارد همسرش لوازم سنگین را در منزل جابهجا کند.
47- شوهر هر از چندگاهی وضعیت منزل از قبیل لولههای آب، گاز، سیمکشی برق، لامپهای سوخته
و ... را رسیدگی نماید.
48- زن یا شوهر باید در شرایط ویژه نظیر بیماری همسر، مسافرت، ماموریت، تحصیل زن یا مرد، بارداری زن، تولد فرزند و ... به کمک هم بشتابند و رعایت حال همدیگر را بکنند.
49- دوستان باید محدود اما خوب، مطمئن و مقید باشند و نباید با هر کسی باب مراوده را باز کرد و یا هر کس را به منزل راه داد که : «محرم به یک نقطه مجرم شود».
50- شوهر لازم است تا قبل از این که مهمان دعوت کند، موضوع را با همسرش در میان بگذارد و به او فرصت کافی برای تدارک مهمانی بدهد.
51- خوب است تا شوهر قبل از خروج از منزل از همسرش سوال کند که آیا به چیزی نیاز دارد؟ اگر همسرش سفارش برای خرید داد، حتماً آن را تهیه کند.
52- از محل کار به همسرش تلفن بزند و حال او را جویا شود. اگر اتفاق جالبی افتاد، به او اطلاع دهد.
53- نگرانیها و افکار منفی مربوط به محیط کار را به محیط منزل منتقل نکند و از این طریق آرامش و فضای گرم خانه را به هم نزند و چه زیباست که فرد برای ورود به منزلش، سورهی مبارکهی توحید را بخواند و با خواندن آن روان خود را آرام نماید.
54- شوهر اگر به دلیل کار زیاد و تعهدات بیرون از منزل، قادر نیست عملاً به همسرش کمک کند، علاقهی خود را به کمک و همکاری با او ابراز نماید و وی را از حمایت خود مطمئن سازد. البته اگر فرصتی هم دست داد نه در حد افراط و یا با حالت ذلت بار بلکه صمیمانه به همسرش در امور خانه یاری نماید. امام ششم دربارهی کمک کردن حضرت علی به همسر خود در امور خانه میفرمایند : «امیرالمومنین در انجام کارهای خانه، هیزم جمع میکرد، آب میکشد، خانه را جارو میکرد و فاطمه نیز جوها را آرد میکرد و سپس خمیر مینمود و نان میپخت».
55- اگر کاری پیش آمد و شخص باید دیر به منزل برود، حداقل تلفنی به خانوادهاش اطلاع بدهد.
56- در صورت نداشتن تلفن همراه، وقتی به مسافرت خارج از شهر و یا ماموریت میرود به همسرش شمارهی تلفن خود را بدهد و وقتی به مقصد رسید به او زنگ بزند و اطلاع دهد که سالم هست.
57- وقتی از سفر برمیگردد، حتماً برای همسرش سوغات و هدیهای مناسب ولو در حد کم تهیه نماید.
58- سعی کند تعطیلات آخر هفته را به خانوادهی خود اختصاص دهد و از این که در کنار آنهاست، احساس شادابی کند و حتی این مطلب را ابراز نماید.
59- اگر شوهری خواهان شادی و سعادت در زندگی است در حد توان با همسرش به مسافرت برود.
60- اگر به اتفاق خانواده میخواهد با ماشین شخصی خود مسافرت کند، حتماً ماشین را تمیز و مرتب کند و عیبهای آن را قبل از مسافرت رفع کند تا در طول مسافرت دچار مشکلات نشود.
61- اگر به اتفاق خانواده میخواهد با ماشین شخصی خود، آرام و با احتیاط رانندگی کند و به تذکرات همسرش در این مورد توجه نماید.
62- زن و شوهرهر دو به خانوادهی همسرشان به اندازهی خانوادهی خود احترام بگذارند و با آنان همانگونه رفتار کنند که با خانوادهی خود رفتار میکنند.
63- به آداب و رسوم خانوادهی همسرش احترام بگذارد و چنانچه برخی از آنها را صحیح نمیداند هرگز او را به خاطر پایبندی به آداب و رسوم خود استهزا نکند.
64- اگر خانوادهی همسرش نامهربان هستند، او صادقانه به آنها احترام بگذارد و تکریمشان کند.
65- لازم است گاهی همسرش به تنهایی به دیدار خانوادهی خود برود. بنابراین در این مورد حساسیت به خرج ندهد. زیرا این دیدارها موجب ارضای محبت مادر و فرزندی و خویشاوندی خواهد شد و تاثیر مثبت آن در زندگی مشترک نیز ملموس خواهد بود.
66- مسایل زندگی خود را منطقی و درست بررسی کند و به جای منافع شخصی، مصالح زندگی مشترک را در نظر بگیرد و بیطرفانه قضاوت کند.
67- از همسرش آنقدر توقع و انتظار داشته باشد که بتواند به توقعات و انتظارات او پاسخ بدهد. اجتناب از انتظارات غیرواقعی میتواند از بروز بسیاری از درگیریها، عصبانیتها و سرخوردگیها جلوگیری کند.
68- رازدار باشد و هرگز اسرار درون زندگی خود را با دیگران در میان نگذارد و چه بسا افراد کمظرفیت در شرایط دلتنگی و کدورت از آنها به عنوان ابزاری جهت لطمه زدن به شخصیت و حیثیت او استفاده نمایند.
69- همسرش را تشویق کند تا ناراحتیهای خودش را با او در میان بگذارد زیرا هر دو دارای هدف مشترکی هستند و میخواهند در زندگی مشترک خوشبختی شوند.
70- همسرش را در همهی امور زندگی درک کند و هرگز به او بیاعتنایی نکند.
71- در حضور خویشان به همسر خود بیشتر توجه کند و او را در گفت و گوها شرکت دهد و در جمع به او محل بگذارد.
72- در حضور دیگران از همسرش انتقاد و گلهگذاری نکند که اخلاقی بسیار ناپسند و زشت است.
73- هرگز همسرش را با کسی مقایسه نکند.
74- هرگز بر سر همسرش به ویژه در حضور فرزندان فریاد نکشد و قلدری نکند.
75- هرگز همسرش را تحقیر و یا توهین نکند و از دست انداختن همسرش ولو به شوخی جداً خودداری نماید.
76- در هنگام سخن گفتن، کلام همدیگر را قطع نکنند.
77- هیچ گاه با همسرش وارد جنگ قدرت نشود و به جای این کار با او به توافق برسد.
78- وقتی همسرش خدای ناکرده به او توهین کرد، سکوت کند و با او مقابلهی به مثل نکند. زیرا با این کار از بروز بسیاری از بحثهای غیرضروری جلوگیری میکند. این لحظات به سرعت سپری خواهند شد و او میتواند در زمان بهتری با همسرش دربارهی رفتارش صحبت کند.
79- همسرش را به خاطر اشتباهاتش سرزنش نکند. در عوض سعی کند روشی را در پیش بگیرد که از تکرار این اشتباهات جلوگیری نماید. وقتی کسی همسرش را به خاطر اشتباهاتش سرزنش میکند، احساساتش را جریحهدار میکند و موجب آزار او میگردد.
80- نارساییها و رنجهای گذشتهی خود یا همسرش را مرتباً به یاد نیاورد و مطرح نکند و سعی نماید تا نسبت به آینده خوشبین باشد و از لحظهی موجود، حداکثر استفاده را ببرد. همچنین این گونه بیان نکند که در طول زندگی تمام مشکلات زندگی فقط بر دوش او بوده است بلکه در صورت بیان چنین مطالبی به زحمات شریک زندگی خود در عبور از فراز و نشیبهای طاقتفرسای زندگی مشترک هم اشاره نماید.
81- با به یادآوردن لحظات شیرین زندگی، بدبینی را از خود دور کند و به رفتارهای خوب همسرش بیشتر بیندیشد و جنبههای خوب زندگی را فراموش نکند.
82- محبتپذیر و قهرگریز باشد. منش توام با مهربانی و دوری از قهر و کینه، صفت همسران فداکار است. در هر شرایطی با هم قهر نکنند که برای تداوم زندگی بسیار مخرب است.
83- در اثنای گفت و گو با همسرش، آرامش خود را کاملاً حفظ کند. زن و شوهر باید حریم یکدیگر را مراعات و از جر و بحث با هم خودداری نمایند و در صورت پدید آمدن این حالت، از ادامهی بحث منصرف شوند و یا با ارائهی پیشنهاد مناسب آن را به گفت و گوهای سازنده و ثمربخش تبدیل کنند.
84- عالیترین صفات زوجین در برابر هم رعایت ادب و احترام، دلسوزی و صمیمیت، خیرخواهی و حفظ آبروی همسر است. بیادبی، جسارت، بیمهری، بیوفایی، حسد، تندخویی، بدزبانی، خودبینی، دروغگویی، ولگردی و هوسرانی از جمله عوامل مهم درگیری و اختلاف هستند.
85- ازموشکافی عیوب و عیبجویی همسرش و به رخ کشیدن آنها بپرهیزد و عیبپوشی را سرلوحهی مناسبات با همسر خود قرار دهد.
86- سعی کند در زندگی دهنبین نباشد و به هنگام اظهار نظر و داوری دربارهی هر کس و هر پیام به کسب اطلاعات مستند بپردازد. این امر موجب میشود که قضاوتی صحیح و مستقل و منطقی داشته باشد و در داوری، اشتباهش به حداقل برسد.
87- از لجاجت و رقابت ناسالم با همسرش جداً بپرهیزد و جای آن را به یکدلی، یکرنگی، صمیمیت و رفاقت بدهد. قطعاً یکی از مهمترین عوامل تزلزل بنای خانواده و آغاز نابسامانیها و مشکلات خانوادگی، لجبازی دو همسر با هم، کوتاه نیامدن و عدم پذیرش یکدیگر است.
88- چشمپوشی از مسایل جزئی، عفو و تغافل نسبت به بعضی از گفتهها و رفتارها، نادیده گرفتن بعضی از اشتباهات و بهرهگیری از سعهی صدر و بزرگمنشی خانوادگی از رموز اساسی تحکیم بنیان خانواده و از عوامل موثر زندگی مشترک همسران است.
89- زوجین باید در صورت بروز اختلاف، از در میان گذاشتن موضوع با نزدیکترین خویشاوندان نیز پرهیز کنند. زیرا این کار موجب گسترش دامنهی اختلاف و سلب اعتماد خواهد شد.
90- هرگز از نقطه ضعفها به عنوان اسلحهای برای سکوت یا شکست دادن همسر خود استفاده نکند.
91- به هیچ یک از افراد و خویشاوندان اجازهی دخالت در زندگی خود را ندهد ولی از راهنماییها و تجارب آنان استفاده کند و تصمیم نهایی را نیز فقط با مشورت همسرش اتخاذ کند.
92- در هر شرایطی از ازدواج خود اظهار پشیمانی نکند، زندگی و روابط خود را با دیگران مقایسه نکند و از یاد نبرد که زندگی هر کس مطابق سلیقه و عقل و درایت او اداره میشود.
93- هنگامی که همسرش با او صحبت میکند، روزنامه، کتاب، تماشای تلویزیون، کار با رایانه و ... را کنار بگذارد. حتیالامکان به چشمان او نگاه کند و یا با اشاره و سرتکان دادن نشان دهد که به حرفهای او توجه دارد و اجازه دهد که مطالب خود را به طور کامل بیان کند.
94- به همسر خود یادآور شود که : «من به خاطر عشق و علاقهی به تو همهی سختیهای زندگیمان را میپذیرم.» چنین جملاتی باعث دلگرمی او خواهد شد.
95- در گفت و گوی خصوصی با همسرش، اشتباهات خود را بپذیرد و بگوید که متاسف است، عذر بخواهد، چه تقصیر با او باشد یا نباشد. عذرخواهی یک نوع تشکر و احترام به همسر است.
96- در این دنیای بزرگ هیچ دو نفری مانند هم نیستند. تفاوت بارز میان روحیات دو خواهر یا دو برادر که هر دو از یک پدر و مادر هستند، گویای این موضوع است. درمان همهی دردها و مشکلات، تفاهم و همدلی توام با گذشت طرفین است. اصرار بر من بودن برای طرفین، جایی را برای ما نمیگذارد. نباید فراموش کرد که زندگی با ما معنای کامل را مییابد. بنابراین باید مبنای تفاهم را به عنوان معیار اصلی و اساسی برگزید زیرا توقف و اصرار بر اصول فرعی یکدیگر، چندان کمکی به بهبود روابط زندگی نخواهد کرد.
97- با متانت و صداقت باید قبول کرد که در بعضی از کارها، همسرش شایستهتر از اوست و خود را عقل کل نداند.
98- خود را برتر و بالاتر از همسرش نبیند. او را شریک زندگی خود بداند و به این نکته توجه کند که درجات تحصیلی، موقعیت اجتماعی و شغلی، وضعیت سنی و امکانات مالی، باید بر میزان فروتنی و خضوع فرد بیفزاید، به خصوص زمانی که در پیشرفتهای تحصیلی موفقیتهای معنوی و مادی او، همسرش نقش اساسی داشته است.
99- خود را به جای همسرش بگذارد، دنیا را از دریچهی او نگاه کند و سپس از خود بپرسد : «اگر من جای او بودم، چه میکردم.»
100- باید به خاطر داشت که انسان اشرف مخلوقات است و زن و مرد برای نیل به کمال و خوشبختی در دنیا و آخرت مکمل یکدیگرند. پس در نیل به کمال و خوشبختی باید به هم کمک کنند.
